Sinekli Bakkal
Halide Edib Adıvar
Can Yayınları
2007
424 sayfa
Roman
Türk Edebiyatı
Romanda, II.Abdülhamid döneminde yaşayan Rabia adlı genç bir kızın yaşam öyküsünden yola çıkılarak, doğu ve batı kültürünün çatışması dile getirilmektedir. Hikâye İstanbul’un Aksaray semtinde yer alan Sinekli Bakkal Sokağı adlı yoksul bir sokakta geçmektedir.
Mustafa Efendi, bakkallık yapan yobaz mahalle imamıdır ve kızı Emine ile birlikte yaşamaktadır. Karısını genç yaşta kaybetmiş ve bir daha evlenmemiştir. Emine, mahalle okulunda birlikte okuduğu, Karagöz oynatan ve ortaoyununda zenne rolüne çıkan Kız Tevfik’e sevdalıdır. Babasının karşı çıkmasına rağmen Tevfik ile evlenir. Mustafa Efendi kızını evlatlıktan reddeder. Tevfik, İstanbul Bakkaliyesi isimli dükkanı işletmektedir. Fakat işleri her geçen gün kötüye gitmektedir. Bu arada, tiyatro ve orta oyunculuğu merakı da devam etmektedir. Kocasının aymazlık ve vurdumduymazlıklarına dayanamayan Emine, Tevfik’ten boşanır ve baba evine döner. Emine ile Tevfik’in, Rabia adında bir kızları olur.
Dede Hacı İlhami Efendi, Rabia’yı mahalle mektebine göndermez ve eğitimini kendisi üstlenir. Rabia’yı bir hafız olarak yetiştirir. Rabia, ayetleri çok çabuk öğrenmektedir. Henüz 11 yaşında iken Kur’an’ı ezberlemiştir, ayrıca sesi de çok güzeldir. Mevlit ve Kur’an okumada ün yapmıştır. Rabia’nın bu ünü mahalledeki Zaptiye Nazırı Selim Paşa’nın karısı Sabiha Hanım’ın da dikkatini çekmiştir. Rabia günlerinin büyük bir bölümünü Sabiha Hanım ile birlikte konakta geçirmeye başlar. Nazır Selim Paşa ve Sabiha Hanım, Rabia’nın eğitimini üstlenmişlerdir. Rabia, ünlü Mevlevî Şeyhi Vehbi Dede’den müzik derslerinin yanı sıra, Arapça ve Farsça dersleri de almaktadır. Ayrıca tef, kânun ve ud çalmayı da öğrenmektedir. Rabia’nın musikiye olan merakı ve başarısı, Selim Paşa’nın oğlu Hilmi’nin arkadaşı olan İtalyan müzisyen Peregrini’nin de dikkatini çekmektedir.
Aynı dönemde sürgünden dönen Tevfik bakkal dükkanını yeniden işletmeye başlar. Rabia, kendisi doğmadan sürgüne gönderilen babasını ilk kez görür. Tevfik kızına her şeyi anlatır. Rabia, babası ile birlikte yaşamayı tercih eder ve onun yanına taşınır. Bakkal dükkanını birlikte işletirler. Tevfik Karagöz oynatmaya da devam etmektedir. Rabia ise giderek daha güzel bir kız olmaktadır. Bu arada Rabia annesinin ölüm haberini alır, fakat babasına hiçbir şey söylemez.
Zaptiye Nazırı Selim Paşa, yönetime baş kaldıran ve gizli ajan olabileceği endişesiyle bir çok kişiyi göz altına aldırmakta veya sürgüne göndermektedir. Yönetime başkaldıran Genç Türkler arasında Selim Paşa’nın oğlu Hilmi de vardır. Hilmi ile Tevfik tanışmaktadırlar. O devirlerde Fransız Postanesi Türk’lerinkinden ayrıdır. Hilmi’ye Paris’ten çeşitli dergi ve gazeteler gönderilmektedir. Tevfik, Hilmi’nin isteği ile kadın kılığına girerek bu gazete ve dergileri postaneden almaktadır. Fakat bir gün Tevfik yakalanır ve sorguya çekilir. O’nu imam olan ve Tevfik’i hiç sevmeyen kayınpederi ihbar etmiştir. Tevfik geçirdiği ağır sorgulara rağmen Hilmi’nin ismini vermez. Fakat işin içinde Hilmi’nin de olduğu anlaşılmıştır. Tevfik ve Hilmi Şam’a sürülürler.
Babasının sürgüne gönderilmesinden sonra Rabia, babasının yakın arkadaşı olan Rakım Amca ile birlikte bakkal dükkanını işletir. Peregrini ve Vehbi Dede de Rabia’yı hiç yalnız bırakmaz. Rabia, babasını sürgüne göndermesinden dolayı Selim Paşa’ya çok kızgındır ve artık konağa gitmemektedir. Bu arada hafızlığa da devam etmekte ve mevlitlere davet edilmektedir. Ünü gün geçtikçe artmaktadır, çok tanınmış bir hafız olmuştur artık. Bu arada Peregrini ile Rabia birbirlerine aşık olmuşlardır. Fakat aralarında bir engel vardır: İkisi de farklı dinlere inanmaktadır. Peregrini aşkı uğruna Müslüman olmayı kabul eder ve Osman adını alır. Rabia ve Osman evlenirler, Sinekli Bakkal Sokağında yaşamaya devam ederler. Rabia çok zor bir hamileliğin ardından bir erkek çocuk dünyaya getirir.
Bu mutlu olaylardan bir süre sonra, 1908 yılı Temmuz ayında Meşrutiyet ilan edilir ve sürgünde olanlar geri döner. Vatan haini olarak sürgün edilenler hürriyet kahramanları olarak karşılanırlar. Rabia, yıllar sonra tekrar babasına kavuşmuştur. Tevfik ise bir torunu olduğunu öğrenmiştir.
Halide Edip Adıvar bu ünlü romanında; II.Abdülhamid döneminin İstanbul’unu, yoksul bir mahallede yaşananları, doğu-batı çatışmalarını, saray çevresini hep birlikte çok başarılı bir şekilde işlemektedir.
kitabı özetlesem bir dert. okumadım ama idare eder, güzel ama okuyan kişilere allah sabır versin.
bence gayet mükemmel. kısa ve öz. teşekkürlerimi sunuyorum.
ben beğenmedim. salak bir kitap.
ismine inanıp almıştım okulda. sakın öyle bir hata yapmayın. baydı geçti, bitiremedim. abim özetini buldu da kurtuldum
ben de okumadım ama yazıyorum özetini. allah gerçekten bana kolaylık versin
aslında güzel bir kitap ama bazı bölümlerde detaylı betimlemeler gerçekten kitabı okunması güç hale getiriyor. özellikle batı müziğiyle ilgilenen kişiler arasındaki konuşmalar sıkıcı. ama genel olarak güzel bir kitap.
çok uzun, ben bunu zor yazarım.
çok güzel herkeze tavsiye ederim ama çok uzun olmasa tam güzel olur.
çok güzel bir kitap çok beğendim.
ben yıllık ödev yapacaktım ama çok kısa.
fena sayılmaz idare eder işte
Bence bu kitap çok güzel seve seve okudum. Ayrıca neresini beğenmediniz anlamadım:)
çoğunluğa katılmıyorm ben kitabı okumaktan çk zevk aldım ve hem kelime dağarcığıma hemde kültürüme çk katıkısı oldu böyle bi yazarımız olduğu için şanslıyız,beni snvda çıkıcak diyerek kitabı okumaya zorlayan hocama da çk teşk ediyorm,herkesn okumuş olması gereken bi kitap diyerek de tavsiye ediyorum
çok güzel.
arkadaşlar var ya çok saygısız, terbiyesizsiniz. bu kitap HALİDE EDİP ADIVAR’ın kitabı. ayrıca bu kitabı ben okumamıştım ama özetini okudum süper bir kitap. ama siz salakça diyorsunuz. kadın tarih yazmış siz ne diyorsunuz.
çok uzun niye kısa değil. öğretmenler hikayenin kendisini istemiyor ki, kısa açıklamalı özetini istiyor. güzel olmuş ama çok uzun bence.
çok güzel bir kitap, özetinden belli, herkes okumalı okumalı ve okumalı.
sarı sonbahar sana katılıyorum. ben de yeni aldım kitabı, bizim de yazılıda çıkacak diye aldırdılar. inşallah katkısı olur.
o kadar çok biliyorsanız kendiniz yazın. ne güzel işte tarihimizi öğreniyoruz.
bence gayet güzel. kısa ve öz yazılmış. bunu bizim hoca ödev verdi. iyi ki burda buldum.
aslında bu kitap çok güzel ama bu özette kitapta geçen bir olay bile anlatılmıyor.
pardon ben yanlış yeri okumuşum. gerçekten de çok uzunmuş ama çok güzel bir kitap.
gerçekten muhteşemden de öte birşey bu kitap. yazar gerekten yazıyor yani. siteyi düşünenlere de kuranlara da gerçekten çok teşekkür ederim. girdiğim en iyi 5 siteden biridir!
çok kısa. benden 15 sayfa özet, 5 sayfa yorum istediler.
çok güzel bence kutluyorum::::)))))
Ben beğenmedim daha doğrusu filmini izlemiyorum ama güzel olabilir.
ben de kitabı aldım okumadım, iğrenç bir şeydi. bir de fazla kitap okumam, o yıl sonuna kadar okuduğun kitapların özetini yazacaktım ama kitap okumadığım için internetten buldum. siteye çok teşekkür ediyorum.
güzel olmuş. bu özetin sayesinde kitabın hepsini okuyacağım.
çok beğendim, çok güzel.
güzeldi, eğer bu da olmasaydı ben biterdim. kurtuldum mersi, ama çok uzundu.
ben çok beğendim. zaten okumuştum, bir daha okumuş oldum.
çok güzel bir hikaye, çok beğendim.
ben kitabı zaten ilk alınca heyecanla okumak istedim. daha bitiremedim ama bitiriceğim. bazı yerleri sıkıcı gelse de olsun, özetini iyi ki de vermişsiniz teşekkürler.
ben okumadım, ama okuyacağım. hoca yorum istiyor, ben de yorumlara girdim ama kimse kitapla ilgili doğru dürüst yorum yapmamış. iğrenç falan yazan olmuş. esere saygı yok galiba..??? bence güzel bir şeye benziyor.
bence çok güzel bir kitap, neresini beğenmediniz anlayamadım. okumayanlara tavsiyem mutlaka okuyun
Güzel. @sindy’ye katılıyorum çok güzel.
çok güzel bir kitap bence. ben de hocamın tavsiyesiyle okuyacağım ama yine de bakayım dedim. teşekkürler siteye…